Για την εκπαιδευτική πολιτική Μακρόν

0
57

Ο Μανώλης Σταυρουλάκης γράφει στο pagenews.gr για το ότι μέσα από την όλη προσωπική του διαδρομή, ο Εμμανουέλ Μακρόν ενσαρκώνει τη σύγχρονη γαλλική ελίτ.

Μέσα από την όλη προσωπική του διαδρομή, ο Εμμανουέλ Μακρόν ενσαρκώνει τη σύγχρονη γαλλική ελίτ. Αυτό θα έπρεπε να θεωρηθεί μάλλον ως πλεονέκτημα. Πράγματι, ποιος υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας θα μπορούσε να κατηγορηθεί για υψηλό επίπεδο γνώσεων και εκπαίδευσης στην άσκηση εξουσίας; Ωστόσο, είναι επίσης, και σιωπηρά, μια πραγματική αδυναμία, μια αχίλλειος πτέρνα, λόγω του αντιελιτισμού που έχει ενταθεί την τελευταία δεκαετία σε σημείο να γίνει ο ιλιγγιώδης μοχλός του λαϊκισμού.

Η ακαδημαϊκή αξιοκρατία, η οποία μπορεί να εμφανιζόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα ως αρχή κοινωνικής χειραφέτησης (βοήθεια για τους υπότροφους), σήμερα υπονομεύεται έντονα: βιώνεται ως de facto αδικία από ανθρώπους με μηδενικό πανεπιστημιακό κεφάλαιο ή με ελάχιστα διπλώματα, και λόγω του πλάτους, η ελίτ στην κορυφή συγκεντρώνει δυσαρέσκεια και, ενίοτε, ακόμη και αισθήματα μίσους. Καθώς καμία σύγχρονη κοινωνία δεν μπορεί να είναι αδιάφορη για τη διάδοση της γνώσης και την εκπαίδευση των στελεχών και των ηγετών της, ο δρόμος είναι ελικοειδής μεταξύ του ακαδημαϊκού ανταγωνισμού και της ανύψωσης του επιπέδου εκπαίδευσης, αφενός, και του εκδημοκρατισμού των ταλέντων και της πρόσβασης σε χώρους ισχύος, από την άλλη. Σε αυτή τη στενή ζώνη διακυβεύεται η αξιοπιστία των σύγχρονων προοδευτικών κυβερνήσεων και η πρόκληση για αυτήν την δεύτερη πενταετή θητεία του Εμμανουέλ Μακρόν. Ο δρόμος είναι στριμωγμένος μεταξύ του ακαδημαϊκού ανταγωνισμού και της ανύψωσης του επιπέδου εκπαίδευσης, αφενός, και του εκδημοκρατισμού των ταλέντων και της πρόσβασης σε θέσεις εξουσίας, αφετέρου. Σε αυτή τη στενή ζώνη διακυβεύεται η αξιοπιστία των προοδευτικών κυβερνήσεων και η πρόκληση για μια δεύτερη πενταετή θητεία για τον υποψήφιο Μακρόν. Ο δρόμος είναι στενάχωρος, στριμωγμένος μεταξύ του ακαδημαϊκού ανταγωνισμού και της ανύψωσης του επιπέδου εκπαίδευσης, αφενός, και του εκδημοκρατισμού των ταλέντων και της πρόσβασης σε θέσεις εξουσίας, αφετέρου. Σε αυτή τη στενή ζώνη διακυβεύεται, στο επίπεδο της εκπαίδευσης, η αξιοπιστία των προοδευτικών κυβερνήσεων και η πρόκληση για την δεύτερη θητεία του Μακρόν.

Εκπαιδευτική πολιτική και παιδική ηλικία

 Τα χρόνια της πρώιμης παιδικής ηλικίας αποδεικνύονται κρίσιμα για την απόκτηση της μάθησης, τα κενά μεταξύ των παιδιών εμφανίζονται από το νηπιαγωγείο και τείνουν να αυξάνονται κατά τη διάρκεια της σχολικής φοίτησης. Η ιδιότητα του γονέα έχει μετατραπεί σε ένα είδος επαγγέλματος, μια κατάσταση στην οποία η διαθεσιμότητα και η ικανότητα να βυθίζει κανείς τους απογόνους του σε ένα πολιτιστικό «χούμο» ευνοϊκό για τη σχολική του ένταξη «μετρούν» ακόμη περισσότερο από τα οικονομικά μέσα της οικογένειας. Από τη συγκεκριμένη εξίσωση πηγάζει η επιτυχία των παιδιών. Ο σχολικός διαγωνισμός αποδεικνύεται, έτσι, ένας ατελείωτος μαραθώνιος, στον οποίο οι μαθητές που γεννιούνται σε προνομιούχα οικονομικά υπόβαθρα προσαρμόζονται και καταφέρνουν να διατηρήσουν τα ανταγωνιστικά τους πλεονεκτήματα, ανεξάρτητα από τους κανόνες που θεσπίζονται για την οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος.

Επιπλέον, αντιμέτωποι με το κινεζικό τείχος της εκπαιδευτικής αναπαραγωγής, τα μέτρα υπέρ των παιδιών σε εκπαιδευτικές ζώνες προτεραιότητας (ιδίως διαχωρισμός των τάξεων, νέα σύμβαση με δασκάλους), υποστήριξη για μονογονεϊκούς γονείς (το ένα τέταρτο των οικογενειών είναι πλέον μονογονεϊκές) περιλαμβάνουν περισσότερα στοιχεία από μια στενά πολιτική επιλογή.  Για την εκπλήρωση αυτού του στόχου η επιτόπια εμπειρία των εκπαιδευτικών λειτουργών είναι απαραίτητη και όλες οι μέθοδοι διδασκαλίας μπορούν να φανούν χρήσιμες, όπως εξάλλου διακήρυξε προεκλογικά ο Μακρόν.

Ακαδημαϊκή αξία και κοινωνική δικαιοσύνη

 Η προσέγγιση της αξίας έχει ανανεωθεί από το έργο του Αμερικανού Τζον Ρολς, κατεξοχήν θεωρητικού του σύγχρονου κοινωνικού φιλελευθερισμού, σχετικά με την αρχή της δικαιοσύνης και τα ηθικά στοιχεία στα οποία αυτή βασίζεται.  Μπορεί η ακαδημαϊκή αξία να είναι το θεμέλιο της κοινωνικής δικαιοσύνης; Το ζήτημα προσεγγίζεται από τη σκοπιά της υπερβολικής ανταμοιβής που δίνεται σε υψηλούς αποφοίτους ανωτάτων σχολών (Πολυτεχνειακών, Πολιτικών και Διοικητικών Επιστημών) που συνδυάζουν κοινωνική εκτίμηση, θέσεις εξουσίας και υψηλές απολαβές και που προέρχονται ουσιαστικά από εύπορες οικογένειες. Αυτή η συγκέντρωση προνομίων προκαλεί βαθιά δυσαρέσκεια σε πολλούς νέους και ανοίγει μια πληγή στο κοινωνικό σώμα.

Μετά την πανδημική κρίση της Covid – 19 και τους διαδοχικούς κοινωνικούς εγκλεισμούς, η έννοια της αξίας και της αντίστοιχης χρησιμότητας που φέρνουν στην κοινωνία τα διάφορα επαγγέλματα έχει τεθεί επί τάπητος. Τα κοινωνικά οφέλη που παρέχονται σε διευθυντικά στελέχη, τα περισσότερα από τα οποία είναι υψηλού μορφωτικού επιπέδου, σε σύγκριση με εκείνα των εργαζομένων που κράτησαν την οικονομία όρθια κατά τη διάρκεια της πανδημίας, μερικές φορές με κίνδυνο της ζωής τους, έχουν απασχολήσει τη δημόσια συζήτηση. Η έκκληση για περισσότερη σεμνότητα από την πλευρά των ελίτ έχει γίνει ένας λόγος επαναλαμβανόμενος και δικαιολογημένος. Αυτό είναι σύμφωνο με εγχειρίδια φιλελευθερισμού, που αφιερώνουν τις τελευταίες σελίδες τους στο να υπαγορεύουν ποιο θα ήταν ένα καλό πολιτικό πρόγραμμα: αρτιότερος εξοπλισμός της επαγγελματικής και τεχνικής εκπαίδευσης και έκκληση για κοινωνική αναγνώριση της εργασίας, ιδιαίτερα εκείνης των εργαζομένων με ελάχιστα ή μηδενικά προσόντα. Η αξιοκρατική πίστη μπορεί να κρατήσει την υπόσχεσή της μόνο όταν είναι κυρίαρχη της μοίρας της και δεν μπορεί να προσφέρει βάση για αλληλεγγύη.

Αυτές οι λεωφόροι έχουν αρχίσει δειλά να εξερευνώνται. Τα τελευταία χρόνια, ο πολλαπλασιασμός των θέσεων μαθητείας σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και οι συμβάσεις εργασίας νέων ανθρώπων συνέβαλαν στη μείωση της νεανικής ανεργίας. Όσον αφορά τον ρεπουμπλικανικό ελιτισμό, ωστόσο, μένουν πολλά να γίνουν. Μετά από κάποιους δισταγμούς, η κυβέρνηση Μακρόν πήρε μια κατεύθυνση που επιτίθεται σε σύμβολα: κατάργηση της περίφημης Εθνικής Σχολής Διοίκησης και δημιουργία Ινστιτούτου Δημόσιας Υπηρεσίας. Οι Σχολές Πολιτικών Επιστημών (Science Po), που εφοδιάζουν τις διοικητικές και πολιτικές κορυφές του κράτους,  αφαίρεσαν τη γραπτή δοκιμασία στις δοκιμασίες επιλογής και εστιάζουν στα αρχεία και τα προφίλ των υποψηφίων. Ταυτόχρονα, διαμορφώνεται μια λελογισμένη αναμόρφωση του σχολικού χάρτη στο Παρίσι, με την κατάργηση των προνομίων πρόσληψης από τα πρότυπα λύκεια.  Και όμως αυτές οι προσπάθειες υπέρ της συνεκπαίδευσης έχουν οδηγήσει μόνο σε οριακή πρόοδο: το κοινωνικό άνοιγμα παραμένει ο δρόμος για τις εκπαιδευτικές πολιτικές. Αν θέλουμε ειρήνευση της νεολαίας που στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών ψήφισε κατά 50% ακραίους κομματικούς σχηματισμούς, θα χρειαστεί να επανεξεταστούν προπτυχιακά προγράμματα εξπρές, που στερούν από φοιτητές κα φοιτήτριες τη δυνατότητα, τη μοναδική δυνατότητα να συνομιλήσουν με κλασικά κείμενα στο σύνολο των επιστημονικών περιοχών.

Στην πραγματικότητα είναι μια κοπερνίκεια αλλαγή στην οποία καλούν οι φιλοδοξίες του κοινωνικού σώματος και οι προβληματισμοί πολλών ειδικών της εκπαίδευσης: περισσότερη συνεκπαίδευση στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο, επανεφεύρεση της ιδέας της αξίας, επικαιροποίηση του τρόπου σκέψης του ηγέτες. Σε αυτά τα σημεία καλείται να κάνει την ανατροπή του ο Μακρόν.

Γράψτε το σχόλιο σας

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο

Πηγή: Pagenews.gr